Samen sterk voor kennis en onderwijs.

Boekensector roept federale regering op: maak boeken btw-vrij

Europese Commissie vraagt input over auteursrecht in het technologietijdperk

De Europese Commissie heeft een gerichte raadpleging geopend over de impact van technologie, waaronder generatieve artificiële intelligentie, op de bescherming en het gebruik van auteursrechtelijk beschermde werken. Stakeholders kunnen reageren tot en met 3 november 2026. Hoewel de Europese Unie al over een uitgebreid auteursrechtelijk kader beschikt, zetten snelle markt- en technologische ontwikkelingen dat kader onder druk. De Commissie onderzoekt daarom of bijkomende, gerichte maatregelen nodig zijn om de Europese culturele en creatieve sectoren weerbaarder en competitiever te maken en tegelijk onderzoek en innovatie te faciliteren. De nieuwe consultatie bouwt voort op een eerder verzoek om input en op relevante studies en evaluaties. Vier centrale thema’s • Auteursrecht en generatieve AI: het gebruik van beschermde content, licenties en handhaving in de AI-waardeketen. • Onlinepiraterij: een effectievere aanpak van tijdsgevoelige content, waaronder sport- en andere live-evenementen. • Billijke vergoeding: de toepassing van het recht op een billijke vergoeding voor uitvoerende kunstenaars en muziekproducenten. • Wetenschappelijk onderzoek: toegang tot en hergebruik van auteursrechtelijk beschermde werken voor onderzoeksdoeleinden. Waarom dit relevant is voor uitgevers Voor educatieve en wetenschappelijke uitgevers raakt de raadpleging aan twee cruciale dossiers. Enerzijds gaat het om transparante en werkbare voorwaarden voor het gebruik van publicaties bij de ontwikkeling van AI-systemen, met respect voor rechten, licenties en vergoedingen. Anderzijds staat de balans centraal tussen toegang tot kennis voor onderzoek en het duurzame verdienmodel dat kwaliteitsvolle publicaties mogelijk maakt. Een goed onderbouwde sectorbijdrage kan mee richting geven aan toekomstige Europese beleidsopties. Reageren kan tot 3 november 2026 De Commissie nodigt onder meer rechthebbenden, aanbieders van generatieve AI, onderzoeksorganisaties, collectieve beheersorganisaties, tussenpersonen, overheden en consumentenorganisaties uit om hun standpunten en bewijsmateriaal te delen. Lees het bericht van de Europese Commissie en neem deel aan de raadpleging.

AI is al aanwezig in Vlaamse scholen, maar structurele verankering blijft beperkt

Het grootschalige MAIVO-onderzoek brengt voor het eerst in kaart hoe schoolleiders, ICT-coördinatoren, leerkrachten en leerlingen artificiële intelligentie gebruiken en ervaren in het Vlaamse basis- en secundair onderwijs. De centrale conclusie: AI heeft zijn intrede in de klas al gemaakt, maar een breed gedragen en structurele aanpak staat in veel scholen nog aan het begin. Breed beeld van de onderwijspraktijk MAIVO staat voor Monitoring AI-integratie en -percepties in het Vlaamse onderwijs. Aan de bevraging namen 403 schoolleiders, 111 ICT-coördinatoren, 586 leerkrachten en 636 leerlingen uit 482 scholen deel. Het onderzoek werd gecoördineerd door Itec, in samenwerking met Universiteit Gent, Universiteit Antwerpen en Profacts. Experimenteren zonder vast kader Leerlingen, vooral in het secundair onderwijs, gebruiken AI onder meer om informatie te zoeken, vragen te stellen en teksten te verbeteren. Dat gebeurt niet altijd binnen een duidelijke onderwijscontext of met toestemming van de school. Ook leerkrachten experimenteren met AI, voornamelijk voor lesvoorbereiding, het selecteren of ontwikkelen van lesmateriaal en het genereren van ideeën. Voor evaluatie, administratie, communicatie en klasmanagement blijft het gebruik beperkter. Op schoolniveau is de aanpak vaak nog versnipperd. Veel scholen beschikken niet over een formeel AI-beleid of gedeelde afspraken. Daardoor groeit de behoefte aan heldere kaders rond pedagogische meerwaarde, privacy, ethiek en verantwoordelijkheid. Tegelijk is blijvende professionalisering noodzakelijk, omdat de mogelijkheden en beperkingen van AI snel evolueren. Kansen voor educatieve uitgevers Voor educatieve uitgevers bevestigt het onderzoek dat scholen nood hebben aan betrouwbare, didactisch onderbouwde leermiddelen en praktische ondersteuning. Uitgevers kunnen bijdragen met transparante AI-toepassingen, duidelijke gebruiksrichtlijnen en materiaal dat de AI-geletterdheid van leerkrachten en leerlingen versterkt. Daarbij blijven kwaliteit, auteursrecht, gegevensbescherming en de professionele autonomie van de leerkracht essentiële uitgangspunten. Van losse experimenten naar een gedeelde visie De verdere integratie van AI in het onderwijs vraagt meer dan toegang tot technologie. Scholen hebben nood aan een gedeelde visie, professionalisering en concrete afspraken. Alleen zo kan AI doelgericht, veilig en met aantoonbare pedagogische meerwaarde worden ingezet. Bron: Itec – AI in het Vlaamse onderwijs (MAIVO): wat weten, doen en denken scholen vandaag? (1 september 2026).