Verbinding. Versterking. Vooruitgang.

Samen sterk voor kennis en onderwijs.

GEWU verbindt en versterkt uitgevers in onderwijs en wetenschap. We behartigen gezamenlijke belangen, stimuleren innovatie en bouwen aan de toekomst van kwalitatieve kennis.

Studenten werken samen aan een laptop in de bibliotheek, omkaderd door het GEWU-boekmerk

Waarom GEWU?

Sterker samen

Samen vormen we een krachtiger geluid voor de sector.

Kennis en innovatie

We stimuleren vernieuwing en delen inzichten die vooruithelpen.

Toekomstbestendig

We bouwen mee aan een duurzame en impactvolle uitgeverssector.

Studenten werken samen aan een grote tafel in de bibliotheek

Kennis delen, impact creëren.

De brug tussen vandaag en morgen.

GEWU is het netwerk van uitgevers die investeren in kennis, kwaliteit en maatschappelijk relevante content. We verbinden mensen, ideeën en technologie om onderwijs en wetenschap te versterken.

Meer over GEWU

Wat we doen

Belangenbehartiging

Eén stem voor de sector bij Vlaamse, federale en Europese beleidsmakers.

Kwaliteit en GPRC-label

We bewaken kwaliteit, met het GPRC-label voor peer-reviewed onderzoek.

Digitalisering

We versnellen de digitale omslag van leermiddelen en platformen.

Kennisdeling

Sectorprojecten, studiedagen en netwerk voor en door uitgevers.

Vier dossiers, één stem.

Onze focusgebieden

Waar GEWU aan tafel zit voor educatieve en wetenschappelijke uitgevers in België.

Leerkracht begeleidt leerlingen aan een tafel met leermateriaal in een licht klaslokaal

Onderwijs en leermiddelen

OnderwijsLeermiddelenBeleid

Kwaliteitsvolle leermiddelen zijn de ruggengraat van goed onderwijs — en verdienen een beleid dat hun ontwikkeling mogelijk maakt.

Onderzoekers overleggen rond een tafel met documenten en een laptop in een bibliotheekomgeving

Wetenschappelijk en professioneel uitgeven

WetenschapOpen accessKwaliteit

Betrouwbare kennis vraagt om een gezond publicatiemodel dat kwaliteit, toegankelijkheid en een leefbare sector met elkaar verzoent.

Handen ondertekenen een contract aan een bureau met documenten

Auteursrecht en AI

AuteursrechtAIEuropa

Creatie verdient bescherming — ook in een tijd waarin AI-modellen worden getraind op het werk van auteurs en uitgevers.

Werkplek met laptop, documenten en een koffiekop bij daglicht

Digitalisering en innovatie

DigitaliseringInnovatieSector & markt

Digitalisering herschrijft hoe kennis wordt gemaakt en gedeeld — een kans voor uitgevers die durven vernieuwen, mits het speelveld eerlijk blijft.

Ons netwerk

Twee sectoren, één verhaal.

Leerkracht met leerlingen in een klaslokaal

Educatieve uitgaven

Innovatieve leermiddelen van het basis- tot het hoger onderwijs.

Onderzoekers overleggen in een bibliotheek

Wetenschappelijke publicaties

Ondersteuning van academisch onderzoek en betrouwbare kennisverspreiding.

AI

Verantwoord AI-gebruik is niet alleen een zaak van AI-bedrijven: boekensector betrekt scholen, werkgevers en Vlaamse regering

Antwerpen, vrijdag 13 november 2026 – De campagne Iedereen Auteur van de Groep Educatieve en Wetenschappelijke Uitgevers (GEWU), de Groep Algemene Uitgevers (GAU) en Librius kreeg de voorbije weken veel reacties. Zo'n 900 Vlaamse auteurs ondertekenden de campagne. Ook de politiek pikte het signaal op: binnenkort volgt een gesprek met het kabinet van Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez. De initiatiefnemers zetten de campagne nu verder met een nieuwe boodschap: de verantwoordelijkheid voor eerlijk AI-gebruik ligt niet alleen bij AI-bedrijven, maar ook bij wie AI gebruikt. Daarom brengen ze tien tips en vier posters uit voor scholen, kantoren en thuis. Overleg met de Vlaamse regering Bij de lancering eind oktober stelde de campagne drie eisen aan AI-bedrijven: Geen scraping van boeken zonder uitdrukkelijke toestemming. Transparantie over welke werken gebruikt worden om AI-modellen te trainen. Eerlijke vergoeding voor makers. Op twee weken tijd ondertekenden 897 Vlaamse auteurs deze oproep. Naar aanleiding daarvan nam het kabinet van minister Gennez contact op met de initiatiefnemers. Op 24 november zitten het kabinet, Literatuur Vlaanderen, GAU, GEWU, Librius en de Vlaamse Auteursvereniging samen. De initiatiefnemers lichten er hun drie eisen toe. De belangrijkste regels rond AI en auteursrecht worden op Europees niveau gemaakt, via de AI Act en de herziening van het auteursrecht die voor 2027 gepland is. In afwachting daarvan vraagt de boekensector aan Vlaams minister van Cultuur Gennez en aan Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir om samen met de sector een kader uit te werken voor AI-gebruik in het onderwijs en de culturele sector. “Vandaag mogen AI-bedrijven boeken gebruiken om hun modellen te trainen, tenzij de maker daar zelf uitdrukkelijk bezwaar tegen maakt, tenminste als je die training als text and data mining (TDM) beschouwt, wat niet alle specialisten of rechtbanken zomaar aanvaarden. Maar dan nog: ​ makers weten vaak niet eens dat hun werk gebruikt wordt of hoe zo'n opt out in de praktijk zou moeten werken. Een Vlaams kader kan scholen, universiteiten en werkgevers houvast geven zolang de Europese regels nog geen duidelijkheid bieden.” – Kris Van de Kerckhove, Legal Counsel, Librius Verantwoordelijkheid van gebruikers Een student die een cursus in een AI-tool laadt om er een samenvatting van te laten maken. Een leerkracht die een handboek oplaadt om een lesvoorbereiding te maken. Of een ouder die met AI proefexamens maakt en daarvoor het lesmateriaal aan in AI oplaadt. In al deze gevallen deelt de gebruiker auteursrechtelijk beschermd werk van een auteur met een extern bedrijf. Afhankelijk van de voorwaarden van de tool kan die tekst bewaard of gebruikt worden om het model verder te trainen. Ook in scholen en op kantoren wordt beschermd werk op die manier in AI-tools geladen, vaak zonder dat gebruikers zich daarvan bewust zijn. Om gebruikers te helpen, ontwikkelde de boekensector tien tips voor verantwoord AI-gebruik en vier posters met QR-code voor de klas, de aula, het kantoor en thuis. “Een boek of cursus kopen betekent niet dat je het zomaar in een AI-tool mag laden. Dat weten veel leerlingen, studenten en leerkrachten niet. Scholen en universiteiten zijn de plek waar jongeren leren hoe ze met kennis omgaan. Daar hoort vandaag ook bij dat je weet waar een tekst vandaan komt en wie hem geschreven heeft. We willen AI niet verbieden, maar leerkrachten en docenten een concreet hulpmiddel geven.” – Kristof Thijssens, directeur, Groep Educatieve en Wetenschappelijke Uitgevers (GEWU) De campagne gaat verder Vanaf 16 november kunnen scholen, universiteiten, hogescholen en professionele gebruikers, zoals advocatenbureaus, de posters ophangen in klaslokalen, aula’s, leraarskamers en op kantoor. Zo krijgen leerlingen, studenten en medewerkers de boodschap te zien op de plek waar ze met AI werken. De uitgevers worden ook gevraagd om de campagne te delen via hun nieuwsbrieven, websites en sociale media. Ook de Vlaamse boekhandels worden uitgenodigd om de campagne in hun winkel op te nemen, met displays, posters en het campagneboek Namaak. Dat boek werd speciaal voor de campagne uitgebracht. Wie het openslaat, vindt enkel lege pagina’s: het toont wat er overblijft als de makers achter een boek verdwijnen. Van Namaak werden 2.000 exemplaren gedrukt, die ook via de deelnemende uitgevers en een B2B-congres van de Stad Antwerpen verspreid worden. “We zijn de 897 auteurs bijzonder dankbaar dat ze hun naam onder deze campagne hebben gezet. Nu is het aan ons, uitgevers, om die boodschap verder te dragen: naar scholen, kantoren, boekhandels en lezers. Elke uitgeverij die haar kanalen inzet, maakt de campagne sterker.” – Maarten Vanhoof, directeur, Groep Algemene Uitgevers (GAU) Bewustwording op Boektopia Op Boektopia staat momenteel een interactieve kiosk van de campagne. Bezoekers kiezen er schrijvers, thema’s en de lengte, en binnen enkele seconden ligt er “hun” boek. Daarna volgt de confrontatie: dat boek bestaat alleen omdat het werk van echte auteurs werd overgenomen, zonder dat iemand toestemming gaf of er iets voor kreeg. Zo maakt de installatie zichtbaar wat AI-bedrijven vandaag op grote schaal doen. In Kortrijk gingen net geen 5.000 bezoekers aan de slag met de kiosk, goed voor zo’n 8% van alle Boektopia-bezoekers daar. Pieter Aspe, Lize Spit en Ish Ait Hamou werden het vaakst gekozen. Boektopia loopt nog tot en met zondag 15 november in Antwerpen. Gedragen door de hele boekensector Iedereen Auteur wordt gefinancierd door GEWU, GAU en Librius, en mee mogelijk gemaakt door Boektopia en Kwin agency, met de steun van Reprobel en Auvibel. De campagne wordt gedragen door het Boekenoverleg Vlaanderen: de Vlaamse Auteursvereniging (VAV), VVBAD, Cultuurconnect, het Letterenhuis, Iedereen Leest, Literatuur Vlaanderen, het Overleg Literaire Organisatoren (OLO), Boekhandels Vlaanderen en GAU. Meer info, de tien tips en de posters: iedereenauteur.be

Auteursrecht

“AI schrijft geen boeken. AI imiteert.” Vlaamse boekensector trekt aan de alarmbel met campagne ‘Iedereen Auteur?

AI-bedrijven trainen hun taalmodellen op boeken, zonder toestemming, transparantie of vergoeding. Van de 5,3 miljoen euro die Librius in 2025 voor Vlaamse uitgevers ontving, kwam geen euro van AI-bedrijven. Daarom lanceren de Groep Educatieve en Wetenschappelijke Uitgevers (GEWU), de Groep Algemene Uitgevers (GAU) en Librius, de beheersvennootschap van de Vlaamse boekuitgevers, vandaag de campagne ‘Iedereen Auteur?’, met een interactieve campagnekiosk op Boektopia en het campagneboek ‘Namaak’ in 200 boekhandels. Hun boodschap: wat AI maakt, is geen creativiteit, maar namaak. AI-bedrijven bouwen miljardenproducten op het werk van schrijvers, vertalers, illustratoren en uitgevers. Wie die boeken maakte, ziet er niets van terug. Meer nog: dezelfde tools worden ingezet om hen te vervangen. Volgens De Groene Amsterdammer was in 2024 al 1 op de 25 boeken op bol.com door AI geschreven. In de Verenigde Staten stemde AI-bedrijf Anthropic in 2025 in met een schikking van 1,5 miljard dollar voor boeken die het zonder toestemming had gebruikt. "Als Librius keerden we vorig jaar 5,3 miljoen euro uit aan Vlaamse uitgevers. Van AI-bedrijven kwam daar geen cent van, terwijl zij wel op het werk van onze uitgevers en auteurs draaien. Dat is een belangrijke blinde vlek in het auteursrecht van vandaag: de huidige regels beschermen makers amper. Door de wettelijke opt-out mogen AI-bedrijven boeken gebruiken om hun modellen te trainen, tenzij de rechthebbende zich daar zelf uitdrukkelijk tegen verzet. Maar hoe verzet je je tegen iets waarvan je vaak niet eens weet dat het gebeurt? Ook de transparantieplicht in de Europese AI Act schiet tekort: AI-bedrijven moeten wel een samenvatting geven van hun trainingsdata, maar niet welke boeken ze precies gebruikt hebben.” – Kris Van de Kerckhove, Legal Counsel, Librius Het campagneboek ‘Namaak’ maakt zichtbaar wat er gebeurt als makers geen bescherming krijgen. Centraal Boekhuis brengt het speciaal voor de campagne uit, en wie het openslaat, vindt enkel lege pagina’s. Volgens de initiatiefnemers droogt de bron op als de keten van vakmensen achter een boek, van auteur en redacteur tot uitgever en vertaler, verdwijnt: minder auteurs, minder nieuwe stemmen en minder boeken die iets zeggen wat nog niet gezegd was. ‘Namaak’ wordt verspreid in de Vlaamse boekhandels om lezers te prikkelen, en op Boektopia krijgen de aanwezige auteurs een exemplaar cadeau Drie eisen Met de campagne Iedereen Auteur vragen de initiatiefnemers: • geen scraping van boeken zonder uitdrukkelijke toestemming; • transparantie over welke werken gebruikt zijn om AI te trainen; • een eerlijke vergoeding voor wie zijn werk al in een dataset zag verdwijnen “Een boek is een waardevol product gemaakt door vakmensen. Dat is waarom we er een prijs voor betalen in de winkel. Wat AI-bedrijven doen, namelijk zonder toestemming miljoenen boeken kopiëren om er een commercieel product op te bouwen, is simpelweg diefstal. Met Iedereen Auteur pleiten we voor iets heel eenvoudigs: vraag toestemming, zeg wat je gebruikt en betaal ervoor.” – Maarten Vanhoof, directeur, Groep Algemene Uitgevers (GAU) "Wetenschappelijke en educatieve publicaties zijn fundamenteel voor onze Vlaamse kenniseconomie. Los van het debat over hallucinaties, moet de kennis en ervaring die onze auteurs steken in hun boeken, gevrijwaard blijven van Artificiële Imitatie.” – Kristof Thijssens, directeur, Groep Educatieve en Wetenschappelijke Uitgevers (GEWU) Auteurs tekenen mee De campagne krijgt de steun van alle Vlaamse uitgevers van de GAU en GEWU en tal van auteurs, onder wie Aline Sax, Tijl Nuyts, Esohe Weyden en Tom De Cock. Alle auteurs die de campagne onderschrijven, staan op iedereenauteur.be. Ook andere auteurs, vertalers en illustratoren kunnen daar hun steun betuigen. De campagne roept het grote publiek op om verantwoord met AI-tools om te gaan, auteurs te beschermen en de campagne te delen Een boek in een paar klikken Op Boektopia staat een interactieve kiosk waar bezoekers zelf een boek kunnen samenstellen: in Kortrijk van 30 oktober tot 4 november en in Antwerpen van 10 tot 15 november. Ze kiezen schrijvers, thema’s en de lengte, en meteen volgt de confrontatie: ze krijgen ‘Namaak’. Hierin staat de boodschap dat zo’n boek op maat alleen kan bestaan omdat het werk van echte auteurs werd overgenomen, zonder dat iemand toestemming gaf of er iets voor kreeg. Zo maakt de installatie zichtbaar wat AI-bedrijven vandaag op grote schaal doen. Vandaag gaat ook de campagnewebsite online. Daarnaast verschijnt er het campagneboek ‘Namaak’. Meer info over de campagne op iedereenauteur.be. Gedragen door de hele boekensector Iedereen Auteur wordt gefinancierd door GEWU, GAU en Librius, en mee mogelijk gemaakt door Centraal Boekhuis, Boektopia en Kwin agency. De campagne wordt gedragen door Reprobel, Auvibel en het Boekenoverleg Vlaanderen: de Vlaamse Auteursvereniging (VAV), VVBAD, Cultuurconnect, het Letterenhuis, Iedereen Leest, Literatuur Vlaanderen, het Overleg Literaire Organisatoren (OLO) en Boekhandels Vlaanderen.

Vlaamse Regering stemt onderwijsdoelen secundair af op vernieuwde minimumdoelen basisonderwijs

Een doorlopende leerlijn De nieuwe minimumdoelen voor het basisonderwijs worden stapsgewijs ingevoerd. Door de doelen voor de eerste graad van het secundair onderwijs tijdig te actualiseren, wil de Vlaamse Regering hiaten en overlappingen tussen beide onderwijsniveaus vermijden. Herziening van de ontwikkelingsprocedure Het voorontwerp wijzigt de Codex Secundair Onderwijs en actualiseert de ontwikkelingsprocedure. Wetenschappelijke onderbouwing, onderwijsexpertise en een duidelijke aansluiting staan centraal. De eerste graad krijgt prioriteit, met bijzondere aandacht voor de B-stroom en OKAN. Belang voor educatieve uitgevers Heldere en tijdig vastgelegde doelen zijn essentieel voor educatieve uitgevers. Ze bieden het kader om leermiddelen te actualiseren en scholen goed te ondersteunen. Voldoende voorbereidingstijd blijft nodig om nieuw lesmateriaal zorgvuldig te ontwikkelen en te verspreiden. Adviesronde als volgende stap Na de principiële goedkeuring vraagt de Vlaamse Regering advies aan de Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) en de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV). Daarna kan het voorontwerp verder worden aangepast en het regelgevende traject worden voortgezet.

Kennis delen

Publicaties en bronnen

De publicaties, databanken en referentiebronnen waar onze leden mee werken.

Publicatie

GPRC — Guaranteed Peer Reviewed Content

Het kwaliteitslabel voor peer-reviewed boeken van Vlaamse uitgevers. De zoekmodule ontsluit alle titels die het GPRC-label dragen.

  • Kwaliteit & GPRC
  • Wetenschappelijk uitgeven
Publicatie

Boekenbank

De centrale titeldatabank van het Vlaamse boekenvak, beheerd door Meta4books, met de bibliografische en commerciële gegevens van boeken die in Vlaanderen verkrijgbaar zijn.

  • Sector & markt
Publicatie

Librius — beheersvennootschap van de uitgevers

De Belgische beheersvennootschap die vergoedingen voor reprografie en leenrecht int en verdeelt namens de uitgevers.

  • Auteursrecht
  • Sector & markt
Bekijk alle publicaties

Samen verder

Samen maken we de sector sterker.

Word lid van GEWU of stel uw vraag via het contactformulier. Naam, e-mail en bericht volstaan.