Onderwijs en leermiddelen
OnderwijsLeermiddelenBeleid
Kwaliteitsvolle leermiddelen zijn de ruggengraat van goed onderwijs — en verdienen een beleid dat hun ontwikkeling mogelijk maakt.
Verbinding. Versterking. Vooruitgang.
Samen sterk voor kennis en onderwijs.
GEWU verbindt en versterkt uitgevers in onderwijs en wetenschap. We behartigen gezamenlijke belangen, stimuleren innovatie en bouwen aan de toekomst van kwalitatieve kennis.
Waarom GEWU?
Sterker samen
Samen vormen we een krachtiger geluid voor de sector.
Kennis en innovatie
We stimuleren vernieuwing en delen inzichten die vooruithelpen.
Toekomstbestendig
We bouwen mee aan een duurzame en impactvolle uitgeverssector.
Kennis delen, impact creëren.
De brug tussen vandaag en morgen.
GEWU is het netwerk van uitgevers die investeren in kennis, kwaliteit en maatschappelijk relevante content. We verbinden mensen, ideeën en technologie om onderwijs en wetenschap te versterken.
Wat we doen
Belangenbehartiging
Eén stem voor de sector bij Vlaamse, federale en Europese beleidsmakers.
Kwaliteit en GPRC-label
We bewaken kwaliteit, met het GPRC-label voor peer-reviewed onderzoek.
Digitalisering
We versnellen de digitale omslag van leermiddelen en platformen.
Kennisdeling
Sectorprojecten, studiedagen en netwerk voor en door uitgevers.
Vier dossiers, één stem.
Onze focusgebieden
Waar GEWU aan tafel zit voor educatieve en wetenschappelijke uitgevers in België.
Wetenschappelijk en professioneel uitgeven
WetenschapOpen accessKwaliteit
Betrouwbare kennis vraagt om een gezond publicatiemodel dat kwaliteit, toegankelijkheid en een leefbare sector met elkaar verzoent.
Auteursrecht en AI
AuteursrechtAIEuropa
Creatie verdient bescherming — ook in een tijd waarin AI-modellen worden getraind op het werk van auteurs en uitgevers.
Digitalisering en innovatie
DigitaliseringInnovatieSector & markt
Digitalisering herschrijft hoe kennis wordt gemaakt en gedeeld — een kans voor uitgevers die durven vernieuwen, mits het speelveld eerlijk blijft.
Actueel & thema's
Educatieve uitgevers vragen centrale rol in Europese onderwijsstrategie 2040
De Federatie van Europese Uitgevers (FEP) vraagt de Europese Commissie om educatieve uitgevers volwaardig te erkennen als strategische partners én aanbieders van onderwijstechnologie. In haar bijdrage aan de Education Package 2040 Roadmap benadrukt de federatie dat kwaliteitsvol, inclusief en toekomstgericht onderwijs niet mogelijk is zonder professionele leermiddelen, een gezonde markt en een evenwichtig auteursrechtelijk kader. Kwaliteitsvolle leermiddelen als fundament Volgens FEP spelen educatieve uitgevers een sleutelrol bij het ontwikkelen van betrouwbare leermiddelen die aansluiten bij nationale curricula en de behoeften van leerlingen en leraren. Dat aanbod omvat gedrukte handboeken, digitale boeken en volledig digitale leeromgevingen met onder meer multimedia, adaptieve opdrachten, voortgangsrapportering en toegankelijkheidsfuncties. Uitgevers investeren daarbij zelf in innovatie, dragen ondernemersrisico en zorgen voor een correcte vergoeding van auteurs en andere makers. Meer ruimte voor leraren om te onderwijzen FEP wijst ook op de concrete meerwaarde voor het lerarenberoep. Goed ontworpen methodes, platformen en hulpmiddelen besparen leraren tijd bij de voorbereiding en opvolging van lessen. Uitgevers leveren actuele, gestructureerde inhoud in verschillende formaten en bieden technische ondersteuning en opleidingen voor het gebruik van digitale leermiddelen. Zo kunnen leraren zich sterker concentreren op hun pedagogische opdracht. Digitale innovatie op basis van vertrouwen Bij de verdere digitalisering van het onderwijs moeten menselijke regie, inclusie, veiligheid en pedagogische kwaliteit centraal blijven staan. Europese educatieve uitgevers werken vanuit Europese waarden en respecteren de pedagogische autonomie. FEP pleit daarom voor transparantie over het verzamelen en gebruiken van gegevens van leerlingen en leraren, en voor een ethische en verantwoorde inzet van artificiële intelligentie. Daarbij is ook respect voor het auteursrecht essentieel. Beschermde materialen mogen niet zonder toestemming in AI-systemen worden ingevoerd, zeker wanneer de gegenereerde output vervolgens concurreert met de oorspronkelijke bronnen. Tegelijk vraagt de snelle opmars van AI om voldoende geletterdheid en opleiding bij leerlingen en leraren, met aandacht voor de kwaliteit en betrouwbaarheid van AI-gegenereerd materiaal. Vijf strategische prioriteiten • Behoud een evenwichtig auteursrechtelijk kader dat investeringen in kwaliteitsvolle inhoud mogelijk maakt. • Ondersteun Europese uitgevers bij de ontwikkeling en toepassing van technologie, waaronder AI, digitale platformen en leerbeheersystemen. • Maak gegevensgebruik transparant en bescherm de gegevens van leerlingen en leraren. • Investeer in onderzoek naar de impact van digitale middelen op leren en cognitieve processen, met pedagogiek als uitgangspunt. • Stimuleer samenwerking met educatieve en wetenschappelijke uitgevers en voorzie voldoende middelen voor de aankoop van leermiddelen. Een toekomstgericht partnerschap De boodschap van FEP is duidelijk: hoogwaardig onderwijs vraagt onafhankelijke uitgevers, vrije en eerlijke concurrentie, academische vrijheid en publieke investeringen in innovatie en leermiddelen. Door educatieve uitgevers structureel bij het Europese onderwijsbeleid te betrekken, kan Europa bouwen aan een divers, betrouwbaar en duurzaam onderwijslandschap.
Educatieve uitgevers klaar voor de hervorming van het basisonderwijs
Bij de start van het schooljaar geven de Vlaamse educatieve uitgevers een stand van zaken over hun bijdrage aan de hervorming van het basis- en kleuteronderwijs. De omschakeling naar een kennisrijk curriculum en een effectieve didactiek vergde in korte tijd aanzienlijke inhoudelijke, didactische en digitale inspanningen. Grote inspanning in een uitzonderlijk korte termijn • Bestaande methodes werden inhoudelijk herwerkt en nieuwe leerlijnen ontwikkeld. • Leermiddelen werden afgestemd op de nieuwe minimumdoelen en leerplannen. • Wetenschappelijk onderbouwde didactische inzichten kregen een centrale plaats. • Uitgevers investeerden in aangepaste digitale en hybride leeromgevingen. • Duizenden leerkrachten kregen informatie en ondersteuning bij de implementatie. • Met Leerpunt wordt intensief samengewerkt aan een kwaliteitslabel voor leermiddelen. Gerichte vernieuwing met respect voor schoolautonomie Door de uitzonderlijk korte ontwikkeltermijn van één jaar — waar twee tot drie jaar gebruikelijk is — lag de prioriteit op nieuwe leermiddelen voor Nederlands en wiskunde in de eerste graad. Niet alle scholen stappen tegelijk over: zij behouden hun pedagogische autonomie en bepalen zelf wanneer vernieuwde leermiddelen het best in hun onderwijspraktijk passen. Tijdige beschikbaarheid en gelijke toegang De uitgevers stellen alles in het werk om leermiddelen tijdig te produceren en beschikbaar te maken. In het basisonderwijs koopt de school de materialen aan met haar werkingsmiddelen. Voor het secundair onderwijs tonen eerdere boekenchecks dat de grote meerderheid van de leerlingen tijdig over de nodige leermiddelen beschikt. Problemen hangen doorgaans samen met laattijdige bestellingen of financiële drempels, niet met de productie door uitgevers. GEWU pleit daarom voor een debat over gelijke toegang tot leerinhoud en mogelijke overheidsfinanciering. Kwaliteit vraagt duurzame investeringen De ontwikkeling van een leermethode brengt de inzet samen van auteurs, leerkrachten, pedagogische experts, redacteurs, illustratoren, digitale ontwikkelaars en ICT-specialisten. Ook de kwaliteitscontrole door Leerpunt brengt kosten mee. Het is nog te vroeg om de precieze impact op de prijzen te bepalen. Volgens een PWC-studie over de Nederlandse markt wordt een leermiddel doorgaans pas vijf jaar na de eerste publicatie rendabel en bedraagt de gemiddelde productmarge ongeveer 5%. In Vlaanderen ligt die marge mogelijk lager door de kleinere markt en de afstemming op drie onderwijskoepels. Leerwerkboeken blijven deel van de leermiddelenmix Leerwerkboeken blijven beschikbaar, maar worden aangepast aan de uitgangspunten van een kennisrijk curriculum en effectieve didactiek. Twaalf kwaliteitsprincipes beperken invuldidactiek en leggen de nadruk op kennisverwerving, denken, verwerken en actief leren. Een bevraging van Teacher Tapp toont dat 80% van de leerkrachten in het basisonderwijs leerwerkboeken nuttig tot zeer nuttig vindt. De leerkracht beslist uiteindelijk hoe leerwerkboeken worden ingezet binnen een evenwichtige combinatie van handboeken, werkboeken en digitale leermiddelen. Samen werken aan succesvolle hervorming De Vlaamse educatieve uitgevers blijven zich samen met de overheid, onderwijskoepels en scholen inzetten om de onderwijshervorming te doen slagen. Hun engagement is helder: leerkrachten ondersteunen met kwaliteitsvolle, wetenschappelijk onderbouwde en praktisch inzetbare leermiddelen, zodat elke leerling maximale kansen krijgt om kennis op te bouwen.
Aanpassing regelgevend kader Bijzondere Onderzoeksfondsen
De Vlaamse Regering heeft principieel ingestemd met een aanpassing van de regelgeving voor de Bijzondere Onderzoeksfondsen (BOF). De wijzigingen spelen in op de besparingen vanaf 2026 en moeten universiteiten meer flexibiliteit bieden, terwijl de toegang tot financiering door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek – Vlaanderen (FWO) wordt verruimd. Wat verandert er? • Interuniversitaire projecten: de verplichte oproep wordt geschrapt, in uitvoering van de eerder besliste besparingen. • Besteding van BOF-middelen: het maximale aandeel voor werkingsmiddelen wordt voortaan berekend over een voortschrijdende periode van vijf jaar. • Dubbele aanstellingen: de mogelijkheden voor gecombineerde aanstellingen bij universiteiten, wetenschappelijke instellingen en onderzoekscentra worden uitgebreid. Zo kunnen meer excellente onderzoekers toegang krijgen tot FWO-financiering. • Methusalemfinanciering: universiteiten krijgen meer ruimte om financiering voor toponderzoekers geleidelijk op en af te bouwen. Stapt een universiteit uit een samenwerkingsverband, dan kan de financiering voor de overige partners onder bepaalde voorwaarden worden voortgezet. Met deze aanpassingen wil de Vlaamse Regering universiteiten meer beleidsruimte geven en tegelijk de toegang tot onderzoeksfinanciering verbreden. Het ontwerp van wijzigingsbesluit wordt nu voor advies voorgelegd aan de Raad van State.
Kennis delen
Publicaties en bronnen
De publicaties, databanken en referentiebronnen waar onze leden mee werken.
Publicatie
GPRC — Guaranteed Peer Reviewed Content
Het kwaliteitslabel voor peer-reviewed boeken van Vlaamse uitgevers. De zoekmodule ontsluit alle titels die het GPRC-label dragen.
Publicatie
Boekenbank
De centrale titeldatabank van het Vlaamse boekenvak, beheerd door Meta4books, met de bibliografische en commerciële gegevens van boeken die in Vlaanderen verkrijgbaar zijn.
Publicatie
Librius — beheersvennootschap van de uitgevers
De Belgische beheersvennootschap die vergoedingen voor reprografie en leenrecht int en verdeelt namens de uitgevers.
Samen verder
Samen maken we de sector sterker.
Word lid van GEWU of stel uw vraag via het contactformulier. Naam, e-mail en bericht volstaan.